Boże Ciało

Święto Ciała i Krwi Pańskiej. W ten dzień wierni wspominają szczególnie przeistoczenie chleba i wina w ciało i chleb Jezusa Chrystusa. Boże Ciało jest świętem ruchomym obchodzonym zawsze w 60 dni po Wielkanocy, czyli w pierwszy czwartek po Uroczystości Trójcy Świętej.
Do szczególnego traktowania Najświętszego sakramentu zachęcał Jan Paweł II mówiąc: "Pozostawajmy długo na klęczkach przed Jezusem Chrystusem obecnym w Eucharystii, wynagradzając naszą wiarą i miłością zaniedbania, zapomnienie, a nawet zniewagi, jakich nasz Zbawiciel doznaje w tylu miejscach na świecie. W adoracji pogłębiajmy naszą osobistą i wspólnotową kontemplację, posługując się modlitewnikami, które czerpią inspirację ze słowa Bożego i z doświadczenia licznych dawnych i współczesnych mistyków".

Święto Ciała i Krwi Pańskiej ma związek z objawieniem, jakiego doznała żyjąca na przełomie XII i XIII w. święta Julianna z Cornillon. Z widzeń tych miała wynikać potrzeba wprowadzenia specjalnego święta ku czci Eucharystii. Początkowo święto zostało wprowadzone tylko w diecezji Liege (1247 r.), następnie rozszerzono je na całą Germanię.

Wydarzeniem będącym pretekstem do wprowadzenia święta Bożego Ciała w całym Kościele stał się cud, o którym doniesiono papieżowi Urbanowi IV. Jeden z odprawiających mszę kapłanów trącił kielich, z którego wylało się nieco przeistoczonego wina. Padające na korporał krople zamieniły się w krew. Decyzję Urbana IV potwierdzili jego następcy - Klemens V i Jan XII.

Urban IV uzasadnił potrzebę ustanowienia tego święta w całym Kościele tym, że konieczne jest uczczenie pamiątki ustanowienia Najświętszego Sakramentu. Zaznaczył jednocześnie w wydanej przez siebie z tego powodu bulli Transitirus, że w Wielki Czwartek uroczyste upamiętnienie tego faktu jest niemożliwe ze względu na powagę Wielkiego Tygodnia.

Boże Ciało kojarzy nam się przede wszystkim z procesjami wychodzącymi z kościołów po mszach świętych. Jest to zwyczaj nieco starszy od samego święta - pierwsza wzmianka o procesji w Kolonii datowana jest na 1277 rok. Procesje Bożego Ciała zyskały jednak na popularności w Europie dopiero w XV w.

Pierwsze zapiski dotyczące obchodzenia Święto Ciała i Krwi Pańskiej na terenie naszego kraju pochodzą już z 1320 roku. Święto w diecezji krakowskiej wprowadził wówczas biskup Nanker.

Zgodnie z tradycją, na drodze pochodu ustawia się cztery ołtarze, przy których śpiewane są kolejno fragmenty czterech Ewangelii. Tradycja śpiewania Ewangelii przyszła do nas z Niemiec. Ołtarze rozstawione po terenie parafii przybierane są zielonymi gałęziami brzozowymi i kwiatami. Według dawnych zwyczajów te brzozowe gałązki mają magiczną moc - pomagały naszym przodkom na burzę, grad, a nawet na złe uroki i czarownice. To właśnie w okolicy święta Bożego Ciała miały uaktywniać się czarownice pragnące odciągnąć wiernych od Boga.

Procesja w uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej wyrusza z kościoła po głównej mszy św. (sumie). Wierni, zgodnie z wielowiekową tradycją niosą feretrony (ruchome ołtarze), chorągwie kościelne, wezgłowia (poduszki), sztandary cechowe, dziewczęta sypią kwiaty, unosi się wonny dym kadzideł, biją dzwony, a śpiewowi pieśni eucharystycznych często towarzyszy często orkiestra. Procesja zatrzymuje się przy czterech ołtarzach.

Uroczystość Bożego Ciała w religijności polskiej ma duże znaczenie. Należy zaznaczyć związek Eucharystii w tym dniu z całym misterium zbawczym, paschalnym. Zakorzeniona nazwa Boże Ciało (chociaż Mszał Rzymski łączy Ciało i Krew Chrystusa) kładzie akcent na boskość Chrystusa. Procesje eucharystyczne, które w tym dniu wychodzą na ulice miast przypominają wiernym, że są zobowiązani do głoszenia Chrystusa, że religia nie jest "sprawą prywatną".

Wielu katolików w szczególny sposób przygotowuje się procesji Bożego Ciała. Na trasie procesji domy przystrojone są zielenią kolorowymi sztandarami i chorągwiami obrazami z wizerunkiem Chrystusa, a ulicami miast podążają kolorowe tłumy wiernych. Najpełniej bogactwo treści związane z tajemnicą Bożego Ciała podkreślił Adam Mickiewicz: "Słowo stało się ciałem, ażeby na nowo twoje ciało człowieku, powróciło w Słowo". I choć wśród polskich katolików słyszy się często krytyczne uwagi dotyczące "odpustowego" i "mało duchowego" charakteru procesji, tłumy podążające tego dnia ulicami miasta nie rzedną.

Zwyczajowo własne ołtarze wystawiają i dekorują grupy zawodowe: górnicy, rolnicy, rybacy czy strażacy. Procesję prowadzi ksiądz niosący konsekrowaną hostię.

Procesję Bożego Ciała w Warszawie prowadzi prymas Polski. Wierni z prymasem na czele idą z Katedry Świętojańskiej na Plac Zamkowy i dalej Traktem Królewskim. Dzisiejszą procesję ulicami Rzymu poprowadzi papież Benedykt XVI. Wcześniej odprawi mszę św. przed bazylika na Lateranie. Uroczystości rozpoczną się o godz. 19.00.

Do 1955 roku w całym Kościele obchodzono również oktawę Bożego Ciała. Zniesiona przez papieża Piusa XII oktawa, na prośbę polskiego Episkopatu Polski została w naszym kraju zachowana, ale nie ma już znaczenia liturgicznego.

Nieodłącznym elementem każdej polskiej procesji są pierwszokomunijne dzieci sypiące kwiaty. Często w wydarzeniu tym uczestniczą umundurowani żołnierze, strażacy czy harcerze. Procesje w dalszym ciągu gromadzą w Polsce tłumy wiernych.

Dzięki temu, że Boże Ciało zawsze ma miejsce w czwartek i jest dniem ustawowo wolnym od pracy, przez coraz większe rzesze osób traktowane jest jako kolejny długi weekend. Wiele instytucji decyduje się na danie pracownikom dnia wolnego również w piątek, co sprawia że mają łącznie z sobotą i niedzielą cztery dni do wykorzystania na wyjazd.

W tym roku wolne w piątek mają m.in. urzędnicy prezydenta Lecha Kaczyńskiego. "Zgodnie z zarządzeniem Szefa Kancelarii Prezydenta RP z dnia 12 czerwca br., dzień 16 czerwca 2006 r. jest w Kancelarii Prezydenta RP dniem wolnym od pracy. Dzień ten zostanie odpracowany w sobotę, 24 czerwca 2006 r." - czytamy w komunikacie Kancelarii Prezydenta.

www.Polska.pl