Czy Bóg potrzebuje reklamy?

Czy Bóg potrzebuje reklamy? Jak Kościół powinien się promować we współczesnym świecie? To pytania, które wywołują wiele sporów i obaw. Jednak zaniechanie takich działań można uznać za zaniedbanie, wszak Bóg nakazał nam czynić sobie ziemię poddaną. Jakich godziwych środków użyć więc do promowania dobrego celu?
dzień dobry, tutaj Pan Bóg, pozdrawiam
Zmieniają się czasy, obyczaje i środki komunikowania, jednak w ostateczności na placu boju zawsze pozostaje wierny i kapłan. Dwaj ludzie, ze swoimi słabościami i umiejętnościami, którym przyszło się zmierzyć z wielką tajemnicą objawienia Bożego. To od ich wzajemnego porozumienia zależy, czy przekaz wiary zostanie przyjęty czy odrzucony. Można oczywiście obarczyć winą Ducha Świętego, który nie oświecił należycie, jednak zanim to zrobimy, warto uderzyć się w piersi i sprawdzić, czy mogliśmy coś zrobić lepiej, aby nasz brat "nie odszedł zasmucony”.

Coraz częściej duchowni w seminariach i na fakultetach teologicznych poznają rozmaite sposoby dotarcia do wiernych z Ewangelią. Sztuka głoszenia kazań (homiletyka) jest wzbogacana o najnowsze zdobycze specjalistów od reklamy czy PR, którzy uczą duchownych, jak mają pozyskać współczesnego człowieka, coraz mniej rozumiejącego religijny żargon. Specjaliści PR doradzają, jak pisać kazania, żeby informacja dotarła do wiernych, którzy w zdecydowanej większości wolny czasu spędzają przed telewizorem, karmiąc się agresywnymi kampaniami reklamowymi oraz przeżywając wzloty i upadki bohaterów oper mydlanych. Poznawanie tych technik i uwarunkowań ma na celu unikanie prostych błędów, które zniechęcą do Kościoła ludzi wahających się między wiarą a niewiarą.

Reklama dźwignią wiary, czyli teraz trzeba zawołać fachowca
Marketing nie jest dla Kościołów obcym tematem. Bez przesady można powiedzieć, że już początki chrześcijaństwa wymagały od wyznawców Jezusa Chrystusa umiejętnego posługiwania się obrazowym językiem, aby mogli dotrzeć z przesłaniem nie tylko Żydów, ale i ludzi z innych kultur. Dlatego poszczególni ewangeliści, opisując dzieje Jezusa, piszą różnie i zwracają uwagę na odmienne elementy. Mateusz ciągle zagłębia się w Stary Testament i opiera się na zwyczajach żydowskich, by przekonać czytelnika, o spełnieniu się w Jezusie zapowiedzi prorockich. W tym samym czasie Marek jak ognia unika nawiązań do tradycji z góry Synaj, gdyż swój przekaz kieruje do ludzi, dla których świat Abrahama i Mojżesza to historia nieznana.

Współczesne chrześcijaństwo coraz częściej odwołuje się do doświadczeń specjalistów od reklamy spoza branży religijnej. Najlepszym przykładem jest akcja, którą kilka lat temu przeprowadzono w Singapurze. W nowoczesnym i przesiąkniętym informatycznymi nowinkami społeczeństwie Bóg przemówił SMS-ami. Ludzie zaczęli otrzymywać krótkie wiadomości w rodzaju: "Miłego dnia. Ten dzień stworzyłem specjalnie dla Ciebie". Były też bardziej wyrafinowane SMS-y, przypominające o niedzielnym wypoczynku: "Nawet Ja odpoczywałem siódmego dnia". W telewizji pojawił się klip, w którym po obrazie burzy z piorunami wyświetlano napis: "Wszystkie moje efekty specjalne zostały stworzone bez użycia komputera. Bóg".

Czyniąc Wszechwiedzącego Wszechobecnym, specjaliści od marketingu uznali, że skoro Bóg jest wszędzie, to można Go zaprezentować gdzie tylko się da. Na koszulkach pojawiły się nadruki z poprawionym znanym stwierdzeniem: "Nietzsche umarł. Bóg", a na rozdawanych jabłkach widniała informacja "Wyhodowałem to jabłko specjalnie dla ciebie. Bóg". Przed prognozą pogody, zapowiadającą opady, pojawiła się informacja: "Nie zapomnij wziąć parasola. Dziś mogę podlewać rośliny".

Krok do przodu i krok w tył, czyli akcja to chwila, a życie to wieczność
O tym, że oddziaływanie mediów jest pomocne w przeżywaniu ważnych wydarzeń i podniosłych uroczystości, mogliśmy się dobitnie przekonać podczas ostatnich dni życia Jana Pawła II i relacji z jego pogrzebu. Dzięki medialnemu przekazowi, pomimo oddalenia, czuliśmy, że uczestniczymy w tych wydarzeniach, a wśród ludzi powstała więź niespotykana w innych okolicznościach. To właśnie jest siła mediów, której nie powinno się lekceważyć, ale równocześnie nie można uznać jej za wszechwładną. Jak pokazała rzeczywistość, wielkie przyrzeczenia dokonane na oczach kamer w podniosłej chwili nie wytrzymują próby czasu, a kibice zwaśnionych stron powracają do swoich ulubionych zajęć...

Warto pamiętać, że medialne akcje, nawet najbardziej spektakularne, to tylko pierwszy krok w kierunku uświadomienia sobie istnienia rzeczywistości na co dzień nie dostrzeganej. To dobry wstęp do wiary, od którego należy zacząć, ale na nim nie poprzestać, gdyż to, czy będzie to zwrot w życiu człowieka, zależy od jego kolejnych działań.

Wielu chciałoby sprowadzić religię do wymiaru produktu na rynku, inni w dobrej wierze, chcąc iść z duchem czasu, postulują, aby skrócić mszę świętą i oglądać ją w telewizji, spowiadać się przez Internet... Zapominają, że człowiek to złożona istota, która ma bardzo różne potrzeby. Obcowanie z telewizją czy Internetem pomimo że daje wrażenie uczestniczenia w zbiorowości prowadzi do pustki, gdyż za szklanym ekranem nie ma... nic! Człowiek zaś potrzebuje kontaktu, dotyku i namacalnej obecności innych. Nawet grupa obcych osób zgromadzonych na mszy świętej daje poczucie wspólnoty. Tradycyjny język religii przypomina przeciętnemu człowiekowi tajemną wiedzę, zrozumiałą dla kapłanów lub ludzi głęboko zaangażowanych w życie swoich wspólnot religijnych. Z tego powodu wielu wierzących poprzestaje na zachwycie liturgiczną symboliką, nie wchodząc w jej prawdziwy sens i wymiar. Jednak już samo przeżywanie treści religijnych potrafi przekazać poczucie sacrum. Trzeba pamiętać, że wyciszenie, różaniec czy dym z kadzidła to elementy budujące poczucie porozumiewania się z wyższym światem, które ubogaca wewnętrzne życie człowieka. Z tych powodów reklama i tradycja powinny iść w parze i wzajemnie się uzupełniać, a nie zastępować, gdyż obie są tak naprawdę dopiero progiem, za którym czeka na nas właściwe spotkanie z Bogiem.

Jacek Kachel (Łodygowice)

Czas Serca
Prenumeruj Czas Serca - kliknij...