41 Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans

Już w najbliższy piątek 22 września o godzinie 19.00 w Kolegiacie Najświętszej Marii Panny w Głogowie odbędzie się koncert w ramach 41 Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans. W tym roku głogowianie będą mieli okazję posłuchać koncertu muzyki dawnej w wykonaniu francuskiego zespołu Les Sacqueboutiers de Toulouse

KONCERT MUZYKI DAWNEJ

Wykonawcy:
Les Sacqueboutiers de Toulouse/ Francja

Zespół instrumentów dawnych:
Jean-Pierre Canihac - cynk wygięty
Jean Imbert - cynk wygięty i prosty
Daniel Lassalle, Sylvain Delvaux, Frédéric Lucchi - puzony barokowe
Yasuko Uyama-Bouvard - pozytyw organowy
Kierownictwo artystyczne - Jean-Pierre Canihac
i Daniel Lassalle

Program:
"Ludi Musici"

Samuel Scheidt (1587-1654):
- Canzon XXVI Ad imitationem „Bergamasca Anglica"
- Paduan dolorosa XV - puzon barokowy
- Courant dolorosa - cynk prosty
- Paduan VI/Galliard XXIV

Jan Pieterszoon Sweelinck (1592-1621)
- Toccata en la - pozytyw organowy

Samuel Scheidt:
- Canzon XXIX Super „Cantionem Gallicam"
- Tabulatura nova Variation sur „Est-ce Mars" - pozytyw organowy
- Canzon XXVIII Super „O Nachbar Roland"
S. Scheidt:
- Tabulatura nova allemande (also Gehts also stehts) - pozytyw organowy
S. Scheidt:
- Intrada XXII
- Galliard XXV
- Saltarello
- Galliard Battaglia XXI


Omówienie programu
Samuel Scheidt skomponował „Ludi Musici" (Gry Muzyczne) z okazji swojej nominacji na stanowisko Hofkapellmeistra Arcybiskupa Magdeburga w Halle w 1620 r.
Zbiór 32 utworów został wydany w Hamburgu przez Michaela Heringa, ale z dopiskiem autora, że „pewne z nich krążąc bez mojej wiedzy stały się niedocenione". Zgodnie z panującym wówczas zwyczajem każdy utwór był zadedykowany znanej osobie na dworze lub muzykowi z Kaplicy Królewskiej w Halle.
W „Ludi Musici" reprezentowane są dwie formy muzyczne: „danses" (tańce) i „canzone" (kancony).
Tańce: Paduana (pawana), Galliarda (galiarda), Couranta (kurant) i Allemande (almanda), także wymienione w tytule dzieła, nie są uporządkowane zgodnie z zasadą suity, jak to robił William Brade w swoich „Neue auserlesene Paduanen, Galliarden" w 1609 r. lub jego przyjaciel Johann Hermann Schein w 1617 r. w swoim „Banchetto musicale". Utwory w „Ludi Musici" są pogrupowane w homogeniczne zbiory, pomijając nawet tradycyjną parę „Pavane-Gaillarde". (galiarda jest trójdzielną wariacją pawany). To wydanie pozostawia swobodę wykonawcy jeśli chodzi o wybór utworów i ich kolejność.
Kancony ułożone odmiennie, odzwierciedlają podobne zależności pomiędzy muzyką taneczną i muzyką koncertową. Sześć utworów „grande Canzone" stanowi aż połowę zbioru. Jak to precyzuje Scheidt, są to utwory instrumentalne skomponowane do tematów z popularnych piosenek. „La Bergamasca" jest ciągiem wariacji na temat piosenki tanecznej z miasta Bergamo, ubranej w słowa w zbiorze „l'Ausburger Tafelkonzert" („Kraut und Ruben" - kapusty i rzepy) i sparodiowanej przez Bacha w „Wariacjach Goldbergowskich".
„O Nachbar Roland" - pieśń bardzo popularna w Anglii, stanowiła natchnienie dla wielu kompozytorów, m.in. dla Williama Byrda. W 1603 r. lutnista Philip Hainhofer zapożyczył jej temat z Niemiec i opisał jako: „la chanson des comédiens anglais" (piosenka angielskich komediantów). W 1611 r. Melchior Franck upowszechnił ją jako niemiecką piosenkę popularną pod nazwą „chanson de Roland" (piosenka o Rolandzie).
Utwór „Super Cantionem Gallicam" także wykorzystuje bardzo popularną melodię: „Est-ce Mars" opisującą zwycięstwo „Amora" nad „Marsem". Wariacjom na klawesyn swojego mistrza - Sweelincka - Samuel Scheidt przeciwstawia uroczystą i zwartą kompozycję złożoną z fug i zawierającą stretta, kanony oraz podwójny kontrapunkt.
Halle, któremu dedykowana jest także „Galliarda Utwór „La Canzon Cornetto" wykazujący wyraźne wpływy włoskie związany jest z grającym na cynku Zachariasem Härtelem z Battaglia".
Użycie instrumentów dętych stawało się na początku XVII wieku coraz bardziej powszechne. Styl koncertujący Gabrielich upowszechnia się w całej Europie, a szczególnie w Niemczech za sprawą Heinricha Schütza, który poznał go podczas pobytu w Wenecji. Wydaje się więc całkiem logiczne, iż Scheidt, idąc za przykładem Schütza oraz Scheina, zajmuje się instrumentacją swojego dzieła i wyraźnie zaznacza, że „Ludi Musici" zostały napisane na „4 viole, 4 puzony, 4 fagoty i można je także grać na cynkach".
Wykorzystanie basso continuo w „Ludi Musici" wskazuje na przynależność dzieła do muzyki kameralnej i plasuje go pomiędzy stylizowanym tańcem dworskim a koncertem. Zbiór ten można także zaliczyć do muzyki biesiadnej, a szerzej rzecz ujmując miał on służyć „radosnej odnowie ducha" (Thomas Simpson 1610 r.).
Jean-Pierre Canihac

W 2006 r. MF Wratislavia Cantans gości w Głogowie po raz szósty.

Bilety w cenie 25,- zł (normalny), 15,- zł (ulgowy) - do nabycia w Miejskim Ośrodku Kultury, oraz na stronie internetowej festiwalu: www.wratislavia.art.p

www.glogow.pl