NIE! Dla pomników Kaiserowskich!

I. Dominiak (odpowiedź i nawiązanie do tekstu nie chcę pomnika Polaka, chcę pomnika człowieka!): Proszę Pana, po przeczytaniu Pańskiego artykułu zaczynam mieć obawy czy rozmawiam z Głogowianinem czy jeszcze z mieszkańcem jakiegoś miasta ze wschodniej Polski. Pan podejmując dyskusję na temat Głogowa cały czas nawiązuje do stosunków Polsko - Ukraińskich czy Polsko - Ruskich. Zapomina Pan, że Głogów jest miastem zachodniej Polski /jak i cały region/ i na plan pierwszy zawsze wysuwały się tutaj stosunki Polsko - Niemieckie lub ewentualnie Polsko - Czeskie.

Stosunki Polsko - wschodnie były w tej części Polski odsunięte na drugi plan (podobnie jak na wschodzie Polski, na plan dalszy odsunięte były stosunki Polsko - Niemieckie). Porównując również oba miasta należy zaznaczyć, że Lwów zawsze był miastem wielonarodowym i wieloetnicznym gdy tymczasem Głogów (w ostatnich kilku wiekach) był miastem zdecydowanie zdominowanym przez ludność niemiecką.

O ile Pan zna historię Polski to zapewne Pan wie (nie będę się odnosił do Pana wykształcenia), że na terenach Wielkopolski, Śląska czy Pomorza Rosjanie byli może ze cztery razy w 1000 - letniej historii Polski (chyba dla tego zostali tak długo po 1945r.) i to przy okazji walki z Niemcami czy Francuzami, a nasi sąsiedzi z zachodu co najmniej kilkadziesiąt razy (Brandenburczycy, Sasi, Saksończycy, Prusacy, Niemcy, itd.). W wiekach średnich najazdy Niemców miały miejsce co kilkadziesiąt czy nawet co kilkanaście lat. W czasach późniejszych gdy zaczęło stopniowo brakować systematycznie „wyrzynanych” Polaków na Śląsku i Pomorzu, a zaczęła tutaj dominować ludność germańska (Walonowie, Flamandowie, Sasi, itp.) celem najazdów Niemców stała się Wielkopolska.

Zdaje sobie chyba Pan sprawę, że te wizyty naszych sąsiadów zza Bobru i Kwisy nie miały wcale charakteru turystycznego. Spowodowały one wyludnienie najludniejszej dzielnicy polskiej jakim był Śląsk. Oczywiście pragnąc być w zgodzie z prawdą historyczną należy tutaj dodać straszliwie wyniszczający najazd tatarów z lat 1240/1241, który nie tylko doprowadził do znacznego wyludnienia Śląska (podobnie jak reszty Polski) ale zniweczył szansę na zjednoczenie Polski pod berłem Piastów Śląskich (Henryka Pobożnego) i zachowania tej prowincji przy Polsce (nie licząc późniejszej próby za Henryka III głogowskiego).

Stawianie niemieckich pomników w tej części Polski jest równie „poronione” jak stawianie pomników: Bandery w Rzeszowie, Chmielnickiego w Zamościu, Kutuzowa w Warszawie czy Paskiewicza w Dęblinie. Jeżeli jest Pan takim miłośnikiem pomników i Niemców to proszę wystąpić z inicjatywą postawienia pomników: Chrobrego w Miśni, Bolesława Śmiałego w Chociebużu, Poniatowskiego w Lipsku, Bolka Świdnickiego w  Białej Wodzie czy Mieszka I w Lubuszy.

Po tym dość długim zagajeniu może Pan w końcu „złapie”, że gloryfikacja Niemców w tej części Polski i w dodatku w okresie gdy coraz głośniej i „bezczelniej” przedstawiają swój i Polski udział w wojnie, jest co najmniej nie na miejscu. Takiego stanowiska nie usprawiedliwia nawet Pana pęd ku Europie. A poza tym pomniki niemieckie - to Niemcy zniszczyli Głogów i dorobek kilkudziesięciu pokoleń Polaków, Czechów, Węgrów i  Niemców.

Ale dość historii. Pan, jak sam zaznaczył, jest „tylko” historykiem sztuki i patrzy Pan jak „… wszystko przenika się i splata ze sobą…”, a ja tutaj wyjeżdżam z jakimiś krwawymi epizodami i antagonizmami z historii.

W ocenie Krzywoustego pisze Pan, że „był architektem osłabienia Polski w XIII wieku”. Otóż biorąc pod uwagę, że żył na przełomie XI i XII wieku, posądzanie Krzywoustego o słabość Polski w XIII wieku jest prawie takie same jak oskarżenie Wilhelma II, Mikołaja II i Franciszka Józefa o obecny kryzys gospodarczy. „Może meandry mojego myślenia są zbyt kręte” ale różnica ponad 100 lat i kilku - kilkunastu bardzo istotnych wydarzeń historycznych zapewne bardziej wpłynęły na stan państwa Polskiego w XIII wieku niż sam fakt podziału Polski na dzielnice (których granice po 100 latach i tak zostały zmienione) z jednoczesnym ustanowieniem instytucji senioratu. Osobiście uważam, że znacznie większy wpływ na sytuację w Polsce miał chociażby najazd niemiecki w 1156 r., sprowadzenie „europejczyków” - Krzyżaków w 1226r., śmierć Leszka Białego w Gąsawie w 1227r. czy najazd tatarski w latach 1240/1241. Jeszcze raz przypomnę, że w tym czasie w całej Europie obowiązywała zasada dzielenia swoich włości na synów, a że Piastowie wówczas jeszcze byli „plenni”?

Ideą przyświecającą ówczesnym władcom była konieczność posiadania za wszelką cenę dziedzica. Krzywousty zanim został władcą Polski też musiał toczyć wojnę o panowanie z bratem Zbigniewem, którego popierali Niemcy (może to stąd ta niechęć). A na marginesie, Bolesława Krzywoustego jako jednego z nielicznych władców Polski, znają chyba wszyscy, tak więc nie trzeba Go wyciągać z „… otchłani historii …” i ubierać w jakieś szaty. On sam się ubrał 900 lat temu i jest Jemu w tych szatach (i ze swoją historią) do twarzy.

Na temat Lviv’a czy Glogau też nie będę się rozwodził. Sam Pan pisze, że Lwów (jak i Głogów) to nazwa polska, a ponieważ jesteśmy Polakami (?) piszmy i mówmy jak na Polaków przystało, a nie jak Pana „.. jakiś historyk ukraiński …” on niech sobie pisze Lviv. Dla Niemców Głogów zawsze będzie Glogau, a dla Ukraińców  Lwów zawsze będzie Lviv. Dla mnie jest to jeden z elementów tolerancji i współistnienia narodów.

Pisze Pan, zresztą ni z gruszki ni z pietruszki, że Głogów został zdobyty a nie wyzwolony. Oczywiście!!! O jakim wyzwoleniu można mówić? Niemcy wiedzieli, że ich czas tutaj w Głogowie się skończył i dla tego zamienili (przy współudziale Sowietów) Głogów w morze ruin. Zrobili to Niemcy (!), gdyż w świetle międzynarodowego prawa  konfliktów zbrojnych jest to ich zasługa.  Obecny Głogów to wyłącznie zasługa Polaków. Powtarzam jeszcze raz moją opinię - Niemcy odchodząc zniszczyli miasto i niechlubnie zamknęli swój rozdział w historii Głogowa.

Pisze Pan, że to w XIX i XX wieku w Polsce (raczej na ziemiach polskich) narodziła się nienawiść do niemieckiego „rewizjonizmu” (ten rewizjonizm to późniejsze trochę czasy). Otóż ma Pan rację, ale ta nienawiść do Niemców nie zrodziła się z niczego, tylko z tego co Niemcy robili z Polakami. To w zaborze Pruskim jak w żadnym z innych prześladowano Polaków w wybitnie wyrafinowany i skuteczny sposób. Były to zarówno metody oficjalne (rządowe) jak również spontaniczne wymyślane i realizowane przez osoby prywatne (HaKaTa). Skutkiem tej polityki była stopniowa germanizacja i zanikanie polskości. W efekcie w Wielkopolsce i na Pomorzu, Polacy w pewnym momencie stanowili zaledwie ok. 55% ludności.

Takiej sytuacji nie było nawet w obwodzie Białostockim czy w rejonie Chełma i Zamościa. Polacy to nie ciemna masa ale naród myślący i widzieli co się działo z rodakami w państwie Pruskim. O skuteczności germanizacji Kaisera i Bismarcka może świadczyć fakt, że po odzyskaniu niepodległości Polacy z zachodnich województw stanowili ok. 15 % ludności polskiej, a w połowie XIX wieku blisko co drugi Polak za oceanem pochodził z Prus.

Wspomina Pan o młodzieży, tak ma Pan rację, sam byłem uczniem i słuchaczem i zdarzało mi się dosyć często, że wypowiadałem to co chciał usłyszeć oceniający mnie „profesor” niż co faktycznie myślałem. Ale zrzucanie takiego podejścia młodzieży tylko na chęć zdobycia dobrej oceny to całkowite spłycanie faktów. Proszę pamiętać „Jakie młodzieży kształcenie …” - jako „profesor” niech sobie sam Pan odpowie.

Wróćmy jednak do pomników. Napoleona, pomimo że był postacią wielką w historii powszechnej, proponuję odrzucić całkowicie (takie jest moje zdanie) podobnie jak Attylę, Czyngis-Chana, Kara Mustafę czy... innych. Może i dał nadzieję Polakom ale tylko złudną, a czerpiąc korzyści dla siebie sprowadził trudne do wyobrażenia dla dzisiejszych ludzi cierpienia i wyniszczenie narodu polskiego. Za tę wierność Polaków do Napoleona odpłacili skutecznie wszyscy zaborcy. A walki toczone na ziemiach polskich oraz pochody wojsk, spowodowały dziesiątki jak nie setki tysięcy ofiar wśród ludności polskiej.

Fakty:

• epizody z pozostawianiem „samym sobie” oddziałów polskich we Włoszech;

• wysłanie Polaków – do tłumienia powstania murzynów – na San Domingo (Polak w Europie zrobił swoje, Polak jest „wolny jak – murzyn”);

• utworzenie Księstwa Warszawskiego, a nie … Polskiego (nazwa);

• ustanowienie króla Saksonii władcą;

• utworzenie Wolnego Gdańska – dla swojego krewniaka, a nie przywrócenie Polsce;

• księstwo tylko z dwóch zaborów a nie z trzech i innych ziem jak np. Śląska czy Prus Wschodnich (wygrał wojnę i mógł dyktować warunki zarówno Prusakom jak też Rosji, a tymczasem oddaje Rosji
  – w geście dobrej woli - Białystok);

• nowo powstałe państwo pomimo bezapelacyjnej pro napoleońskiej postawie (najwierniejszego sojusznika) nie otrzymuje broni z pokonanych krajów (np. Prus) dla swojej nowej armii ale musi
  tę zdobyczną broń kupić i to za niezłe (bajońskie) pieniądze;

• podczas wojny z Austrią odwołuje wszystkie wojska francuskie z księstwa (w tym też wojska saksońskie) zostawia tylko swojego człowieka, który pilnuje Polaków czy czasami nie będą kapitulować;

• podczas kampanii rosyjskiej nie tworzy związku operacyjnego polskiego (ponad 100 tys.) tylko siły polskie rozdziela do innych korpusów i armii (jedyny wyjątek to XII korpus);

• ziemie polskie były źródłem zaopatrzenia dla Wielkiej Armii – ciężko było się podnieść jeszcze przez kilka następnych lat, a głód zebrał swoje;

• nie było żadnych obietnic dotyczących zdobytych ziem (Litwa, Wołyń, Podole, itp.) cały czas mydlił oczy Polakom i liczył na porozumienie z carem;

• kierował Polaków na najtrudniejsze odcinki (Somosierra, stepy kozackie, straż przednia podczas natarcia czy straż tylna podczas odwrotu – fakt oddziały polski zachowały niezłą zdolność bojową do końca);

• itd.

Dajmy sobie spokój.

Pomnik Zygmunta I - zdecydowanie tak - i nie trzeba wycinać tylu drzew - proszę się przejść na spacer, no chyba, że chce go Pan ustawić na karczowisku, a nie chociażby mniej więcej w miejscu gdzie w latach siedemdziesiątych stała „konstrukcja” FAMABY. Poza tym pisząc pomnik myślę o czymś konkretnym, a nie o jakimś kolejnym „kamyku” w krzakach.

Uwaga dotycząca pomnika Bolesława Chrobrego - tak ma Pan rację - najlepiej krytykować a nie konstruować czy budować. Jeżeli dla Pana okrągłe 1000 lat to nie jest dobra okazja, to co?. Tak się złożyło, że cała Polska zna Głogów m.in. z obrony w 1109 (900 lat), a pierwsza pełna nazwa i lokalizacja pojawia się w 1010 (1000 lat) przy okazji wcześniejszej obrony przed Niemcami - prawdziwa  historia.

Olejmy te dwie daty i czekajmy na co? Już i tak moim zdaniem nie skorzystaliśmy w pełni z rocznicy w 2003 (750 lat praw miejskich), a może się mylę ponieważ w tym czasie służyłem na Lubelszczyźnie.  Ale cóż łatwiej krytykować niż budować.

Budowa pomnika Fryderyka – proszę Pana ja jestem Polakiem i nie przyłożę ręki do stawiania pomników „czyimś bożkom” tym bardziej takim, co do których mam - jako Polak - swoje „ale”.

Jeżeli chodzi o odbudowę wieży – znicz, no cóż jest to jakiś pomysł. Można dyskutować na temat jej nazwy, oraz czy ma to być znicz czy wieża widokowa ale sprawa jest warta podjęcia działań. Może przy okazji odtworzyć całe zaplecze rekreacyjno – użytkowe, szkoda tylko, że już nie będzie w Górkowie starego dębu. I proszę zwrócić uwagę na nazwę wzgórza to nie jest Góra Bismarck.

Co innego z pomnikiem Bismarcka, którego ja nie chcę i jestem przeciwnikiem jego odbudowy. Jeżeli chce Pan go uratować musi się Pan spieszyć, to może być ostatnia szansa, ponieważ już wandale namierzyli ten pomnik. Siedział sobie w krzakach (tylko oczywiście bez popiersia i płyty) od 1945r. pomimo lekkich uszkodzeń od ostrzały artyleryjskiego i bombardowań. Niestety został znaleziony i rozbity na dwie zasadnicze części i kilka pojedynczych kamieni (Wykonany był jako ścięty stożek z kamieni – otoczaków, zespolonych zaprawą murarską wys. ok. 1,5 – 1,7 m., zwieńczony najprawdopodobniej popiersiem, a w części centralnej zaopatrzony w płytę pamiątkową – niestety nie posiadam żadnego zdjęcia przed 1945r.).

Jeżeli chce Pan tak koniecznie odtwarzać pomniki niemieckie to może zacznie Pan od pomnika Schillera. Do dzisiaj jego marmurowy cokół, a może i więcej leży sobie jako wypełniacz leju po pocisku artyleryjskim w parku przy ul. Budowlanych. Proszę mi wierzyć, w moich oczach i moich działaniach znajdzie Pan pełne poparcie jeżeli zostawi Pan tych dobrodziejów, a zajmie się tym bardziej zasługującym, moim zdaniem, na pamięć i odtworzenie, pomnikiem.

Panie Kazimierzu, w jednym zgadzam się z Panem w 100%. Niszczenie jakichkolwiek pomników to barbarzyństwo i deb… Uważam, że każde dzieło człowieka każdy wytwór ludzkiej myśli i rąk zasługuje na szacunek, w taki lub inny sposób.

Przykładem jak należy postępować z niechcianymi pomnikami może być Kozłówka. Powinno się takie pomniki niechciane zebrać w miejscu – skansenie lub jakimś innym rezerwacie - i tam eksponować tym którzy chcą je oglądać, badać, czerpać wzorce czy tym podobne. Zebranie w takim miejscu pomników Kaisera, Fryderyka, Henryków II i V, Bismarcka czy innych „dobrodziejów” byłoby z założenia miejscem „odmiennym” nie budzącym takich emocji i nie odrzucam propozycji Głogowa do takiej lokalizacji – zawsze to jakaś atrakcja i sposób na zdobycie turystów (popularności i pieniędzy) – byłoby to takie ZOO.

Jeżeli chodzi o „Łzy wylewane nad cmentarzem ..” - Pan to potrafi uderzać w nuty emocji- to nie jest tak do końca z tym brakiem Polaków w Głogowie i okolicach. Podczas spisu ludności 1.12.1905r. w powiece głogowskim jako język ojczysty polski zadeklarowało 1980 osób co stanowiło 1,9% ludności powiatu (Żydów nie było nawet 1 tys.). Ten spis był ostatnim w Niemczech spisem, który ujmował narodowość. Dla tego można postawić pytanie czy Polaków przybywało czy nie. Biorąc pod uwagę ucieczkę Niemców na zachód, wyższy przyrost naturalny Polaków niż Niemców oraz bliskość Wielkopolski (ze swoją nadwyżką ludności) można przypuszczać, że Polaków systematycznie przybywało i to Polaków katolików.

O ile chociaż trochę czyta Pan historię miasta to zapewne wie Pan, że:

• w katolickim gimnazjum znaczny odsetek uczniów to Polacy (nawet do 20%) – fakt historyczny - aresztowanie w 1862r. spiskowców z organizacji Bolesław Chrobry;

• w garnizonie głogowskim służyły setki żołnierzy – Polaków – w 1863r. przybywa blisko 700 rekrutów
  z Wielkopolski do odbycia służby w 9 pułku kawalerii;

• służbie Polaków w 5 Dolnośląskim batalionie saperów i w 58 (3 Poznańskim) pułku piechoty najlepiej świadczą zdjęcia oraz korespondencja żołnierska – do dzisiaj przechowywana w rodzinach Poznaniaków;

• profil wydawniczy Flemminga w znacznym stopniu obejmował wydawnictwa w języku polskim (czasopisma, atlasy historyczne, książki o najróżniejszej tematyce w tym również dotyczącej historii Głogowa);

• ścisłe kontakty handlowe z Wielkopolską, a za tym zapewne jakieś przedstawicielstwa;

• itd

 
Tak więc nie wylewajmy  łez nie nad nieistniejącymi śladami polskości Głogowa  i Polaków w Głogowie w XIX i XX wieku, a raczej płaczmy nad ludzką niewiedzą, gdyż tych faktów nie uczą żadne szkoły, a uczą o wątpliwych (?) faktach z historii Polski.

Cóż, ja też ją wkładam do tego mrowiska i zapraszam innych Głogowian do tej dyskusji i poszerzania wiedzy o SWOIM mieście i regionie.

Z uszanowaniem Ireneusz Dominiak.

P.S. Proszę nie brać moich komentarzy za bardzo osobiście, ja uczyłem się historii miasta i ją poznawałem prawie 45 lat, Pan w kilka lat może tylko ją poznać z grubsza i hasłowo.