Nowy gwardzista

6 maja 2007 w Sali Pawła VI odbyła się ceremonia zaprzysiężenia nowych członków Gwardii Szwajcarskiej. Ta najmniejsza i chyba najbardziej znana armia świata broni państwa watykańskiego nieprzerwanie od 1506 roku – w ubiegłym roku uroczyście obchodziła swoje 500-lecie.


Jednym z nowo zaprzysiężonych gwardzistów był José Uldry. José ma 22 lata i pochodzi z Estévenens z parafii Vuisternens-devant-Romont pw. Narodzenia NMP, której proboszczem jest polski sercanin – ks. Piotr Mosur SCJ. "To szczególny dzień dla naszej parafii. Służba w papieskiej gwardii to wyjątkowy honor" - powiedział ks. Piotr, który przyjechał do Watykanu na uroczystość zaprzysiężenia nowych rekrutów.

Papieskie zaufanie
Obecnie papieska armia liczy około 110 żołnierzy. Jej komendant ma stopień pułkownika i jest uznawany za członka Rodziny Papieskiej. Oprócz oficerów, podoficerów i halabardników gwardia ma także dwóch doboszów.

Co roku 6 maja około 30 nowych rekrutów składa uroczystą przysięgę. Ten dzień to dla gwardzistów szczególne święto ustanowione na pamiątkę wydarzeń sprzed lat. Gdy 6 maja 1527 roku wojska cesarza Karola V najechały i rozgrabiły Rzym, papież Klemens VII dzięki bohaterskiej postawie Szwajcarów zdołał się schronić w Zamku św. Anioła. W walkach na stopniach głównego ołtarza Bazyliki św. Piotra poległo jednak aż 147 gwardzistów; przeżyło tylko 42 szwajcarskich żołnierzy. Dzięki ich odwadze i bohaterstwu gwardia zdobyła ogromne zaufanie papieży, którzy od tamtej pory powierzają jej najściślejszą ochronę swojej osoby. Ci najwierniejsi z wiernych nigdy nie zdradzili Ojca Świętego, odrzucając propozycje Napoleona, Garibaldiego czy Hitlera. „W heroicznej wierności gwardzistów wszyscy mogą podziwiać ducha wiary i miłości do Kościoła” – powiedział Jan Paweł II podczas wizyty w Szwajcarii w 2004 roku.

dzielny i wierny
Rota przysięgi nie zmieniła się od prawie pięciuset lat. W tym roku nowi rekruci uroczyście ślubowali: „Przysięgam wiernie i ze czcią służyć Ojcu Świętemu Benedyktowi XIV i jego następcom, a także poświęcić się ze wszystkich mych sił, ofiarując, jeśli to będzie konieczne, nawet moje życie w ich obronie. Przyjmuję to zaangażowanie również wobec Kolegium Kardynalskiego w czasie wakantu Stolicy Apostolskiej. Przyrzekam też Komendantowi Gwardii Szwajcarskiej i innym przełożonym szacunek, wierność i posłuszeństwo. Niech Bóg mi dopomoże i nasi święci Patronowie”.

Charakterystycznym elementem przysięgi jest sposób jej składania. Lewą rękę rekrut kładzie na sztandarze gwardii. Widnieją na nim herb obecnego papieża i Juliusza II, który sprowadził Szwajcarów do Watykanu. Prawą rękę zaś nowy gwardzista wyciąga do góry i pokazuje trzy palce, na znak Trójcy Świętej.

kawaler, ponad 174 cm
Kto może złożyć przysięgę? Musi to być Szwajcar w wieku 19-35 lat, katolik o nieposzlakowanej opinii. Rekrut rozpoczynający służbę powinien żyć w stanie kawalerskim i ukończyć podstawową służbę wojskową w Szwajcarii. Ponadto każdy gwardzista musi mierzyć przynajmniej 174 cm. W momencie naboru do służby rekrut musi być kawalerem, ale po pięciu latach i awansie do stopnia kaprala może się ożenić.

Najważniejszym zadaniem gwardzistów jest obrona papieża. Drugie to zapewnienie bezpieczeństwa na terenie Pałacu Apostolskiego oraz straż przy bramach wjazdowych do Watykanu. Oficerowie i sierżanci z wieloletnim doświadczeniem towarzyszą papieżowi w podróżach i czuwają nad jego bezpieczeństwa. Jeśli Ojciec Święty przebywa w Watykanie, gwardziści dzień i noc pilnują wejścia do jego apartamentów. Poza tym Gwardia Szwajcarska pełni honorową wartę reprezentacyjną podczas uroczystości z udziałem papieża.
Papiescy gwardziści są podzieleni na trzy zmiany: pierwsza pełni służbę, druga pozostaje w gotowości bojowej, trzecia zaś odpoczywa. Co dziewięć godzin żołnierze zamieniają się funkcjami.

halabarda i garnitur
Znane na całym świecie stroje papieskich strażników, według legendy, miał zaprojektować Michał Anioł. W rzeczywistości jednak ich twórcą był komendant gwardii Jules Repond, z zawodu krawiec. Wzorował się on strojach, w jakich w 1506 roku przybyli do Rzymu pierwsi Szwajcarzy. Mundury nawiązują kolorystyką do herbu papieży z rodu Medyceuszy. Również tradycyjne uzbrojenie – halabardy i miecze – pochodzą z epoki renesansu. Warto podkreślić, że paradne mundury gwardziści noszą tylko na terenie Watykanu. To samo dotyczy, mniej znanych, tradycyjnych strojów do służby nocnej.

Gwardziści z osobistej ochrony Ojca Świętego najczęściej jednak chodzą w garniturach. Sześciu z nich zawsze towarzyszy papieżowi podczas przejazdu otwartym samochodem. Ponieważ widok broni nie przystoi do tak szczególnego miejsca, jakim jest Watykan, oficerowie – na prośbę Ojca Świętego – noszą pistolety tylko podczas służby nocnej.

Wszyscy gwardziści są praktykującymi katolikami. Mają własnego kapelana i kaplicę, którą jest kościółek św. Marcina. Szwajcarzy uczestniczą w rekolekcjach wielkopostnych i corocznej pielgrzymce do Lourdes. W ten sposób utwierdzają się w wierności wierze i Ojcu Świętemu.

Izabela Bilińska-Socha
(Kraków)











CZAS SERCA maj - czerwiec