Połknęła mnie wielka ryba

"PHILADELPHIA". Rockowe koncerty w więzieniach. To nietypowa impreza. W końcu rzadko się zdarza, żeby przed koncertem strażnicy zabierali dowody i telefony komórkowe. I to w dodatku muzykom. Sala też dziwna. Nie ma przyćmionych świateł, neonów. Jest stołówka wypełniona drewnianymi ławami, nieszczelne okna, lastriko na podłodze i światło z jarzeniówek.

Na ustawionych w rzędy ławkach siada kilkudziesięciu krótko obciętych mężczyzn. W większości starszych, takich co w więzieniu spędzili większą część życia. Jest też kilku bardzo młodych - aż trudno uwierzyć, że już kilka razy weszli w konflikt z prawem.

Dlaczego przyszli? Maciej, wychowawca ds. kulturalno-oświatowych i sportu w zakładzie karnym dla recydywistów nie pozostawia złudzeń:
- Recydywista musi wiedzieć, co się u niego dzieje. Choćby go to nie interesowało, to przyjdzie, żeby wiedzieć. Lepsze to, niż siedzieć w baraku z papieroskiem.

Na sali pojawia się piątka muzyków z zespołu Philadelphia. Witają ich gromkie brawa. Zaczyna Mariusz:
- Przywieźliśmy ze sobą kilka opowieści o tym, co przeżywa każdy z nas. Niezależnie od tego, po której stronie muru się znajduje.

Połknęła mnie wielka ryba
Byłem w jej wnętrzu
Nie wiem jak długo
Nie szukał mnie nikt, nie wołał...
Błądziłem w ciemnościach
Wołając Ciebie Panie...
Mam nadziei krople dwie
Że nie utracę Ciebie
Wierzę, że nadejdzie dzień
Twój głos będzie ratunkiem dla mnie

- W moim życiu było ostro. Rodzina rozbita, więc wychowywałem się sam. Bardzo wcześnie zacząłem hulaszcze życie: narkotyki, alkohol. Dziwię się, że w końcu nie przedawkowałem - opowiada Tomasz Matłoch (Philadelphia - bas) - Aż poznałem człowieka, który też w swojej przeszłości pił i ćpał, i siedział w więzieniu. On opowiedział mi o Bogu. Nie od razu słuchałem. Dopiero, kiedy zaczęły mnie męczyć stany depresyjne, kiedy bałem się wyjść z domu, bo byłem pewien, że ktoś chce mnie zabić, pobiegłem do tego człowieka i powiedziałem "ratuj!".

Mariusz Sobański:

- Wszyscy mamy jakieś przeżycia za sobą. Jeździłem po festiwalach Jarocin, Rawa blues itp. Przed laty jeździliśmy większą paczką po Polsce, często uciekaliśmy przed milicją, sypialiśmy na plaży, na dworcach, wszędzie. Była trawka, alkohol myślałem, że znalazłem wolność. Ale dziś wszyscy jesteśmy już nowymi ludźmi.

Dlaczego grają w więzieniach?

- Staramy się tym ludziom dać jakąś iskrę, która ich podbuduje. Chcemy im mówić o naszych doświadczeniach i wskazać na prawdziwą wolność.

Ale grają jak w transie. Stołówka nie jest przygotowana na taki koncert.

A publiczność? Nikt nie skacze, nie tańczy, nie macha rękami, nie krzyczy. Wszyscy siedzą na ławeczkach, twarze pozostają beznamiętne. Tu i tam tylko nogi przytupują. Niektórzy uparcie patrzą w podłogę. Kilku nie może się skupić - ciągle się rozglądają, wiercą.

i czekam na cud
pod niebem gwiazd
uwięziony jak
w klatce ptak
na planecie zielonej
która naprawdę nigdy
nie była moim domem

Tomek II - młody, szczupły, więzień - za kilka miesięcy wychodzi na wolność:

- Za mało takich koncertów - rzuca. - I szkoda, że tylko niektórzy słuchali słów.

Pochodzi z Chodzieży. Siedzi za wyrywność.

- Byłem taką osobą, że jak wchodziłem do pubu, to niektórzy woleli wyjść. Bo jak wypiłem piwo, dwa, to potrafiłem porządnie narozrabiać - opowiada.

Od paru miesięcy więźniowie mówią, że Tomkowi II odwaliło. On mówi, że nareszcie zmienił swoje życie.

- Ja uwierzyłem w Boga - tłumaczy. - Wcześniej w nic nie wierzyłem. Z teściową się kłóciłem, że Boga nie ma. No bo kto Go widział? A teraz wierzę.

W wolnych chwilach czyta Biblię. - Na to inni już przestali reagować. Zresztą ja i tak się nie przejmuję. Wiesz, moje życie wyglądało katastroficznie. Teraz wszystko się zmienia. Całkowicie.

Tomek II planuje, że nie tylko jego życie się zmieni. - W domu też będzie musiało być inaczej.

Wychowawca: - I co on pani mówił? Bo wie pani, jak coś złego, to będziemy potem mieli nieprzyjemności.

Pracownica więzienia: - Niech pani uważa. Oni różne rzeczy potrafią naopowiadać. I potem będą na panią pisać skargi. Nawet pani nie wie, do czego są zdolni.

Przemek, młody, potężnie zbudowany więzień, nieśmiało się uśmiecha. On też uważa, że Oni do wielu rzeczy są zdolni. Tyle że dla niego Oni to wymiar sprawiedliwości.

- Tu ludzie za bzdury jakieś siedzą. Jest tylko jeden taki, co pozbawił kogoś życia i jest parę rozbojów. A większość to drobne kradzieże, jazda po pijanemu. Ci ludzie w ogóle nie powinni być w więzieniu - uważa.

Za co siedzi Przemek? Ogólnie przez przypadek, drobnostkę jakąś. Na wolności Przemek m.in. handlował samochodami.

bo w wielkim pędzie szarych dni
umknęły oczom zwykłe sprawy
a dzisiaj myślisz...
przegapiłem życia kawał
życia kawał..
Niech wieje wiatr
Niech wieje wiatr
Nim zgaśnie we mnie żar
Nim ostatnia iskra zgaśnie już...