Historia Głogowa, streszczenie, ważne daty

Pradzieje

1. Epoka Kamienna
(Paleolit, Mezozoik, Neolit – od 7000 do 1800 lat p.n.e.)
Pierwsi mieszkańcy Ziemi Głogowskiej których ślady pobytu dadzą się zidentyfikować – to łowcy. Polują na renifery, stopniowo zaludniają tundrę, porastającą przedpole lodowca.

2. Epoka Brązu
Pierwsze wieki epoki brązu charakteryzuje trwanie kultur schyłkowo neolitycznych oraz stopniowe ich przekształcanie się w przewodnią kulturę tej epoki.

3. Epoka Żelaza

a) Wczesny Okres Żelaza (Hallstatt 650 – 450 r. p.n.e.): W okresie tym zaznaczył się wspaniały rozwój kultury łużyckiej.

b) Upadek Kultury Łużyckiej: Około 500 r. p.n.e. na Ziemię Głogowską najechały zbrojne watahy scytyjskie. Scytowie wyruszyli ze swych siedzib nadczarnowmorskich wzdłuż południowego grzbietu Karpat i przez Bramę Morawską wtargnęli na Śląsk.

c) Okres Wpływów Prowincjonalnych: Położenie Ziemi Głogowskiej na Śląsku powodowało, że na jej obszarze krzyżowały się drogi handlowe świata starożytnego, ukierunkowane na wybrzeże Bałtyku, dokąd kupcy jeździli po cenny bursztyn.

d) Okres Wczesnego Średniowiecza: Duże ożywienie w rozwoju gospodarczym, jakie obserwujemy w
I wieku n.e., uległo zahamowaniu w drugiej połowie II wieku.

e) Okres Osadnictwa Przedgrodowego: W oparciu o znany nam materiał archeologiczny możemy stwierdzić, że w rejonie Głogowa najstarsze osady wczesnośredniowieczne zakładano w pobliżu Odry, na wyniesionych wyspach wśród rzeki, bądź też na południowej krawędzi Pradoliny Barycko – Głogowskiej.

f) Okres Wczesnych Grodów Śląskich: Od VII wieku naszej ery mówimy o ludach zamieszkujących obszar Polski, nie tylko o Słowianach, ale już jako o plemionach polskich.


Głogów zanim stał się miastem, był grodem - twierdzą obronną otoczoną wałem z ziemi, drzewa i kamieni, miejscem chroniącym ludność słowińskiego plemienia Dziadoszan, mieszkających nad Odrą.


Pod koniec X wieku przeżył on swoje pierwsze przeobrażenie. Polanie pod wodzą Mieszka I zdobyli gród, zburzyli go i zbudowali nowy na wyspie odrzańskiej. Stał się on wówczas jednym z grodów broniących zachodniej granicy Polski, a zarazem ważnym ośrodkiem państwowym.

Wcześniej też odnotowany został w historii, zawsze jako obiekt ataku kolejnych władców niemieckich i czeskich. W czasach Bolesława Chrobrego dwukrotnie opierał się nawale germańskiej, w 1010 i 1017 r., co barwnie opisał germański kronikarz. Największą jednak i najbardziej znaną była słynna obrona Głogowa w 1109 r., podczas której mieszkańcy grodu skutecznie odpierali ataki wojsk cesarza Henryka V, nie bacząc na to, że cesarz kazał przywiązać do maszyny oblężniczej synów mieszczan głogowskich wydanych mu w charakterze zakładników.


Strategiczne znaczenie grodu spowodowało, że stał się on nie tylko znaczącym ośrodkiem administracji państwowej (siedzibą kasztelanów) i kościelnej (kolegium kanoników), ale utworzono tutaj marchię graniczną podlegającą panującemu. Kiedy w wyniku dalszych podziałów kraju Głogów został samodzielnym księstwem, pierwszy  Książę Głogowski Konrad postanowił w 1253 r. założyć nowe miasto na lewym brzegu Odry, w miejscu dotychczas istniejących osad. Głogów, zamieszkały dotychczas prawie wyłącznie przez ludność polską, stał się miastem o charakterze wielonarodowym.


W nowo wybudowanym mieście utworzyły się trzy dzielnice:
- niemiecka (w centralnej części),
- polska (we wschodniej – ul. Polska i bardzo obszerne Przedmieście Polskie),
- żydowska (w pobliżu zamku i klasztoru Dominikanów).

W XVII wieku działał tutaj wybitny poeta Andreas Gryphius. Z Głogowa pochodził również polski historyk, poeta, lekarz, pedagog i dyplomata – Joachim Pastorius. W tym samym stuleciu miasto zostało otoczone systemem umocnień wojskowych i stało się twierdzą.

Kiedy pierwszego kwietnia 1945 r. złożył broń ostatni oddział niemiecki, w mieście nie było Polaków, poza kilkoma osobami przebywającymi na robotach przymusowych. Władzę objął radziecki wojskowy komendant miasta. Pierwsze polskie władze przybyły tutaj dopiero pierwszego maja 1945 r. Byli to: Władysław Marzec – pełnomocnik Rządu RP na Obwód III w Głogowie i towarzysząca mu grupa 23 pracowników. Kilka dni później przybyła do Głogowa druga grupa osób z Jarocina. Na jej czele stanął Eugeniusz Hoinka, pierwszy burmistrz powojennego Głogowa. Odtąd – dla ciągle przybywających mieszkańców miasta – rozpoczął się okres ogromnie trudnej pracy.


Ważne daty, ludzie z życia dawnego Głogowa:
1010 r. – pierwsza historyczna informacja o Głogowie zawarta w kronice biskupa mersburskiego Thietmara w związku z najazdem cesarza Henryka II na Polskę;
24.08.1109 r. – obrona Głogowa przed wojskami cesarza Henryka V;
ok. 1180 r. – Głogów staje się po raz pierwszy stolicą samodzielnego księstwa. Pod panowaniem Konrada, syna Władysława II Wygnańca pozostaje do jego śmierci po 1180 r. Później wraca do dzielnicy Bolesława Wysokiego;
1253 r. – założenie Głogowa na lewym brzegu Odry (lokacja na prawie niemieckim);
25.02.1365 r. – ślub głogowskiej księżniczki Jadwigi (córki Henryka V Żelaznego) z królem Kazimierzem Wielkim;
1630 – 1632 r. – początek budowy twierdzy Głogów;
1742 r. – Głogów otrzymał pierwsze latarnie uliczne (około 100 modeli);
1770 r. – oznakowanie ulic Głogowa (przybito tabliczki z nazwami ulic);
16.07.1807 – 30.05.1812 – 12.12.1812 r. – odwiedziny Głogowa przez cesarza Napoleona I;
1.01.1846 r. – otwarcie pierwszej linii kolejowej na trasie:
Głogów – Niegosławice – Żagań;
11.08.1861 r. – powstanie pierwszej zawodowej straży pożarnej w Głogowie;
1.04.1920 r. – Głogów zostaje miastem wydzielonym (powiatem miejskim);
12.02.1945 r. – początek oblężenia miasta przez wojska radzieckie;
1.04.1945 r. – kapitulacja „Festung Glogau” – wyzwolenie miasta;
1982 – 1984 r. – rozpoczęcie pierwszych prac budowlanych na
Starym Mieście.


Opracował: Jakub Świątkowski


Najważniejsze daty w historii Głogowa.

 

Plemiona polskie wg. Geografa Bawarskiego845 r. - Głogów na mapie Europy Geografa Bawarskiego. (mapka z lewej)

Państwo Piastów za panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego970 - 980 (?) - Za panowania Mieszka I, w miejscu dzisiejszej kolegiaty zostaje wybudowany mały, drewniany lub wzniesiony z kamieni kościółek. (z prawej mapka przedstawiająca ziemie Polskie za panowania pierwszych Piastów)
1010 r. - Pierwsza wzmianka w kronice niemieckiego kronikarza Thietmara.
1017 r. - Wojska króla niemieckiego Henryka II pod Głogowem.
1109 r. - Obrona Głogowa przed cesarzem niemieckim Henrykiem V. Pełna poświęcenia obrona grodu przez Głogowian i ich dzieci. Wojska niemieckie wycofują się pokonane.

Ziemie polskie w okresie rozbicia dzielnicowego1138 r. - Śmierć Bolesława Krzywoustego - początek rozbicia dzielnicowego. Śląsk wraz z Głogowem przypada najstarszemu synowi Władysławowi. (mapka ziem polskich w okresie rozbicia dzielnicowego)
1157 r. - Spalenie grodu przez obrońców Głogowa, aby nie wpadł w ręce wojsk  Fryderyka Rudobrodego. Ulega również zniszczeniu pierwsza kolegiata. Szybko w tym samym miejscu zostaje wybudowany nowy kościół z kamieni polnych i czerwonego łupanego piaskowca w stylu romańskim.
1208 r. - Spotkanie  w Głogowie książąt Henryka Brodatego,  Władysława Donica i Władysława Laskonogiego.

1230 r. - Rozpoczęcie budowy kościoła św. Mikołaja.

1247 r. - Przybycie Franciszkanów do Głogowa.
1250 r. - Powstanie Księstwa Głogowskiego.

1253 r. - Lokacja Głogowa na lewym brzegu Odry na prawie niemieckim.

1258 r. - Sprowadzenie Dominikanów do Głogowa.

1262 r. - Poświęcenie, trzeciej w kolejności kolegiaty, całkowicie murowanej za panowania Konrada I, z inicjatywy jego małżonki - księżnej Salomei.

1413 - 1459 r. - Gruntowna przebudowa kolegiaty do stanu z dnia dzisiejszego.
1462 r. - Spotkanie w Głogowie  króla czeskiego Jerzego i króla polskiego Kazimierza Jagiellończyka.
1488 r. - Ekspedycja karna wojsk króla Macieja Korwina przeciw księciu Janowi II Żagańskiemu. Płoną przedmieścia Głogowa, wypala się również kolegiata, mury jednak ocalały. Ostatni Książe piastowski w Głogowie Jan II zrzeka się władzy.
1491-1498 r. - Rządy w Głogowie Jana Olbrachta.

1493 r. - Koniec remontu kolegiaty po pożarze i uroczyste poświęcenie prezbiterium 28 kwietnia.
1499-1508 r. - Panowanie księcia Zygmunta (późniejszego króla polski).

1625 r. - Sprowadzenie Jezuitów do Głogowa.
1630-1632 r. - Budowa przez cesarza austriackiego Ferdynanda II Twierdzy w Głogowie . (Rozpoczyna się okres stagnacji w rozwoju miasta).
1654 r. - Rozpoczęcie budowy kolegium jezuickiego.

1699 r. - Rozpoczęcie budowy kościoła Bożego Ciała.
1758 r. - Ostatni wielki pożar miasta.
1806 r. - Głogów zostaje oblężony przez wojska napoleońskie i zostaje zdobyty.
1814 r. - Koniec okupacji Francuskiej.
1902 r. - Zniesienie Twierdzy w Głogowie (usunięcie fortyfikacji) - okres wzmożonego rozwoju urbanistycznego.
kwiecień 1930 r. - Powstanie w Głogowie NSDAP.
1933 - 1945 r.  - Rządy nazistów w Głogowie.

listopad 1938 r. - "Kryształowa noc" - pogromy głogowskich żydów przez Niemców i spalenie wybudowanej w 1892 r. synagogi.
luty 1945 r. - Wojska Armii Czerwonej docierają do Głogowa.
1 kwietnia 1945 r. - Kapitulacja "Festung Glogau" .
maj 1945 r. - Rządy w Głogowie rozpoczynają komuniści i ich Pełnomocnik Rządu na Obwód III Władysław Marzec.
maj 1945 r. - Pierwsi osadnicy polscy.
maj 1945 r. - Pierwszy powojenny burmistrz Głogowa - Eugeniusz Hoinka.
styczeń 1947 r. - Głogów siedzibą Starostwa Powiatowego.
1957 r. - Odkrycie w rejonie Głogowa rud miedzi.
luty 1967 r. - Rozpoczęcie budowy osiedla "Matejki".
1973 r. - Huta Miedzi Głogów I rozpoczyna wytop miedzi.
1975 r. - Rozpoczyna pracę Huta Miedzi Głogów II.
maj 1975 r. - Głogów zostaje przyłączony administracyjnie do województwa legnickiego.
1975 r. - Rozpoczęcie budowy osiedla "Kopernik".

16 października 1978 r. - Kardynał Karol Wojtyła zostaje Papieżem i przybiera imię Jana Pawła II.

sierpień 1980 r. - Powstanie Solidarności. Powstają pierwsze niezależne związki zawodowe w Głogowie.

13 grudnia 1981 r. - I sekretarz PZPR, Wojciech Jaruzelski wprowadza stan wojenny na terenie całego kraju. Krajem rządzi Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego (WRON). Zostaje wprowadzona godzina policyjna, zakaz zrzeszania się, kontroluje się życie prywatne i publiczne. Opozycja solidarnościowa schodzi do podziemia. Masowe aresztowania, internowania, deportacje. Życie opozycyjne przenosi się do kościołów, na plebanie do prywatnych mieszkań.
1984 r. - Budowa osiedla "Piastów Śląskich".

1989 r. - Pierwsze wolne wybory w powojennym Głogowie. Komuniści oddają władzę. Pierwszym wolnym premierem zostaje Tadeusz Mazowiecki.
1989 r. - Pierwsze prace przy odbudowie kolegiaty.
styczeń 1999r. - Głogów po zmianach administracyjnych należy do województwa dolnośląskiego i staje się siedzibą powiatu.

1 maja 2004 r. - Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej.


Historia

Zamek Książąt Głogowskich
Powiększ
Zamek Książąt Głogowskich

Głogów jest jednym z najstarszych miast Polski. Gród założony został już w X wieku, przez słowiańskie plemię Dziadoszan. Był położony na prawy brzegu Odry i zbudowany był z kamieni, drewna i ziemi. Został on zdobyty przez Mieszka I, który stworzył nowy gród w okolicach obecnego Ostrowa Tumskiego.

Pierwsze wzmianki o Głogowie pochodzą z 1010, z kroniki Thietmara, kiedy to najechali go Niemcy pod rządami cesarza Henryka II. Gród został ponownie oblężony przez Niemców w 1017. Najsłynniejszą z walk o Głogów jest obrona miasta w 1109 roku przed wojskami cesarza Henryka V (patrz: Obrona Głogowa). W roku 1157 Głogów zdobyty został przez Fryderyka I Barbarossę, który spalił gród.

W roku 1180, pod rządami Konrada I Głogowskiego, syna Władysława Wygnańca, odbudowany Głogów stał się stolicą Księstwa Głogowskiego, zaś w 1253 Konrad II kazał założyć w miejscu istniejących na lewym brzegu rzeki osad miejscowość z prawem miejskim magdeburskim.

Stare Miasto
Powiększ
Stare Miasto

W XVI wieku wymarła głogowska linia Piastów śląskich, której ostatnim przedstawicielem był Jan II Szalony. W latach 1491-1506 rządzili tu Jagiellonowie, Jan Olbracht i Zygmunt Stary, późniejsi królowie polscy. Później zaś miasto poddane zostało Habsburgom. W połowie XVII wieku, w czasie wojny trzydziestoletniej, Głogów zamieniony został w twierdzę. Był oblegany i zdobywany przez wojska pruskie, francuskie, rosyjskie, szwedzkie i austriackie. Od roku 1740 podlegał pruskim Hohenzollernom. W czasie wojen napoleońskich kwaterowały tu polskie oddziały Henryka Dąbrowskiego, odwiedził go również trzykrotnie sam Napoleon. Umocnienia twierdzy zahamowały na wiele lat rozwój miasta.

Ruiny kościoła pw. św. Mikołaja
Powiększ
Ruiny kościoła pw. św. Mikołaja

W XIX wieku starano się o zniesienie umocnień, lecz dopiero w 1873 udało się przesunąć ich granice na wschód, a w 1902 zostały one zniesione, co umożliwiło normalny jego rozwój. W 1939 Głogów liczył 33000 mieszkańców.

W 1945 miasto zostało ponownie zamienione w twierdzę przez władze hitlerowskie. Głogów był przez 6 tygodni oblegany przez wojska radzieckie i został w 95 procentach zniszczony. W wyniku postanowień konferencji jałtańskiej miasto zostało przyłączone do Polski i w maju 1945 przybyli do Głogowa pierwsi powojenni osadnicy, którzy zastali jedynie ruiny i zgliszcza. Odbudowa miasta nie została dokończona do tej pory. Gwałtownemu przeobrażeniu i rozwojowi uległo dopiero po decyzji o budowie huty miedzi, zapoczątkowanej w 1967 r. Huta jest wciąż największym zakładem przemysłowym miasta.

Od 1945 do 1950 Głogów należał do województwa wrocławskiego, zaś w 1950 włączony został do nowopowstałego województwa zielonogórskiego. Od 1975 do 1998 należał do województwa legnickiego. Do województwa dolnośląskiego należy od reformy administracyjnej w 1999.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/ - odnośniki nazw w opisie (kolor brązowy) prowadzą do opisu szczegółowego w Wikipedi



Malach Głogów
http://www.malach.org/staticpages/index.php/historia-glogowa

()