1. Epoka Kamienna
(Paleolit, Mezozoik, Neolit – od 7000 do 1800 lat p.n.e.)
Pierwsi mieszkañcy Ziemi G³ogowskiej których ¶lady pobytu dadz± siê zidentyfikowaæ – to ³owcy. Poluj± na renifery, stopniowo zaludniaj± tundrê, porastaj±c± przedpole lodowca.

2. Epoka Br±zu
Pierwsze wieki epoki br±zu charakteryzuje trwanie kultur schy³kowo neolitycznych oraz stopniowe ich przekszta³canie siê w przewodni± kulturê tej epoki.

3. Epoka ¯elaza

a) Wczesny Okres ¯elaza (Hallstatt 650 – 450 r. p.n.e.): W okresie tym zaznaczy³ siê wspania³y rozwój kultury ³u¿yckiej.

b) Upadek Kultury £u¿yckiej: Oko³o 500 r. p.n.e. na Ziemiê G³ogowsk± najecha³y zbrojne watahy scytyjskie. Scytowie wyruszyli ze swych siedzib nadczarnowmorskich wzd³u¿ po³udniowego grzbietu Karpat i przez Bramê Morawsk± wtargnêli na ¦l±sk.

c) Okres Wp³ywów Prowincjonalnych: Po³o¿enie Ziemi G³ogowskiej na ¦l±sku powodowa³o, ¿e na jej obszarze krzy¿owa³y siê drogi handlowe ¶wiata staro¿ytnego, ukierunkowane na wybrze¿e Ba³tyku, dok±d kupcy je¼dzili po cenny bursztyn.

d) Okres Wczesnego ¦redniowiecza: Du¿e o¿ywienie w rozwoju gospodarczym, jakie obserwujemy w
I wieku n.e., uleg³o zahamowaniu w drugiej po³owie II wieku.

e) Okres Osadnictwa Przedgrodowego: W oparciu o znany nam materia³ archeologiczny mo¿emy stwierdziæ, ¿e w rejonie G³ogowa najstarsze osady wczesno¶redniowieczne zak³adano w pobli¿u Odry, na wyniesionych wyspach w¶ród rzeki, b±d¼ te¿ na po³udniowej krawêdzi Pradoliny Barycko – G³ogowskiej.

f) Okres Wczesnych Grodów ¦l±skich: Od VII wieku naszej ery mówimy o ludach zamieszkuj±cych obszar Polski, nie tylko o S³owianach, ale ju¿ jako o plemionach polskich.

G³ogów zanim sta³ siê miastem, by³ grodem - twierdz± obronn± otoczon± wa³em z ziemi, drzewa i kamieni, miejscem chroni±cym ludno¶æ s³owiñskiego plemienia Dziadoszan, mieszkaj±cych nad Odr±.

Pod koniec X wieku prze¿y³ on swoje pierwsze przeobra¿enie. Polanie pod wodz± Mieszka I zdobyli gród, zburzyli go i zbudowali nowy na wyspie odrzañskiej. Sta³ siê on wówczas jednym z grodów broni±cych zachodniej granicy Polski, a zarazem wa¿nym o¶rodkiem pañstwowym.

Wcze¶niej te¿ odnotowany zosta³ w historii, zawsze jako obiekt ataku kolejnych w³adców niemieckich i czeskich. W czasach Boles³awa Chrobrego dwukrotnie opiera³ siê nawale germañskiej, w 1010 i 1017 r., co barwnie opisa³ germañski kronikarz. Najwiêksz± jednak i najbardziej znan± by³a s³ynna obrona G³ogowa w 1109 r., podczas której mieszkañcy grodu skutecznie odpierali ataki wojsk cesarza Henryka V, nie bacz±c na to, ¿e cesarz kaza³ przywi±zaæ do maszyny oblê¿niczej synów mieszczan g³ogowskich wydanych mu w charakterze zak³adników.

Strategiczne znaczenie grodu spowodowa³o, ¿e sta³ siê on nie tylko znacz±cym o¶rodkiem administracji pañstwowej (siedzib± kasztelanów) i ko¶cielnej (kolegium kanoników), ale utworzono tutaj marchiê graniczn± podlegaj±c± panuj±cemu. Kiedy w wyniku dalszych podzia³ów kraju G³ogów zosta³ samodzielnym ksiêstwem, pierwszy  Ksi±¿ê G³ogowski Konrad postanowi³ w 1253 r. za³o¿yæ nowe miasto na lewym brzegu Odry, w miejscu dotychczas istniej±cych osad. G³ogów, zamieszka³y dotychczas prawie wy³±cznie przez ludno¶æ polsk±, sta³ siê miastem o charakterze wielonarodowym.

W nowo wybudowanym mie¶cie utworzy³y siê trzy dzielnice:
- niemiecka (w centralnej czê¶ci),
- polska (we wschodniej – ul. Polska i bardzo obszerne Przedmie¶cie Polskie),
- ¿ydowska (w pobli¿u zamku i klasztoru Dominikanów).

W XVII wieku dzia³a³ tutaj wybitny poeta Andreas Gryphius. Z G³ogowa pochodzi³ równie¿ polski historyk, poeta, lekarz, pedagog i dyplomata – Joachim Pastorius. W tym samym stuleciu miasto zosta³o otoczone systemem umocnieñ wojskowych i sta³o siê twierdz±.

Kiedy pierwszego kwietnia 1945 r. z³o¿y³ broñ ostatni oddzia³ niemiecki, w mie¶cie nie by³o Polaków, poza kilkoma osobami przebywaj±cymi na robotach przymusowych. W³adzê obj±³ radziecki wojskowy komendant miasta. Pierwsze polskie w³adze przyby³y tutaj dopiero pierwszego maja 1945 r. Byli to: W³adys³aw Marzec – pe³nomocnik Rz±du RP na Obwód III w G³ogowie i towarzysz±ca mu grupa 23 pracowników. Kilka dni pó¼niej przyby³a do G³ogowa druga grupa osób z Jarocina. Na jej czele stan±³ Eugeniusz Hoinka, pierwszy burmistrz powojennego G³ogowa. Odt±d – dla ci±gle przybywaj±cych mieszkañców miasta – rozpocz±³ siê okres ogromnie trudnej pracy.

Wa¿ne daty, ludzie z ¿ycia dawnego G³ogowa:
1010 r. – pierwsza historyczna informacja o G³ogowie zawarta w kronice biskupa mersburskiego Thietmara w zwi±zku z najazdem cesarza Henryka II na Polskê;
24.08.1109 r. – obrona G³ogowa przed wojskami cesarza Henryka V;
ok. 1180 r. – G³ogów staje siê po raz pierwszy stolic± samodzielnego ksiêstwa. Pod panowaniem Konrada, syna W³adys³awa II Wygnañca pozostaje do jego ¶mierci po 1180 r. Pó¼niej wraca do dzielnicy Boles³awa Wysokiego;
1253 r. – za³o¿enie G³ogowa na lewym brzegu Odry (lokacja na prawie niemieckim);
25.02.1365 r. – ¶lub g³ogowskiej ksiê¿niczki Jadwigi (córki Henryka V ¯elaznego) z królem Kazimierzem Wielkim;
1630 – 1632 r. – pocz±tek budowy twierdzy G³ogów;
1742 r. – G³ogów otrzyma³ pierwsze latarnie uliczne (oko³o 100 modeli);
1770 r. – oznakowanie ulic G³ogowa (przybito tabliczki z nazwami ulic);
16.07.1807 – 30.05.1812 – 12.12.1812 r. – odwiedziny G³ogowa przez cesarza Napoleona I;
1.01.1846 r. – otwarcie pierwszej linii kolejowej na trasie:
G³ogów – Niegos³awice – ¯agañ;
11.08.1861 r. – powstanie pierwszej zawodowej stra¿y po¿arnej w G³ogowie;
1.04.1920 r. – G³ogów zostaje miastem wydzielonym (powiatem miejskim);
12.02.1945 r. – pocz±tek oblê¿enia miasta przez wojska radzieckie;
1.04.1945 r. – kapitulacja „Festung Glogau” – wyzwolenie miasta;
1982 – 1984 r. – rozpoczêcie pierwszych prac budowlanych na
Starym Mie¶cie.

Opracowa³: Jakub ¦wi±tkowski

Najwa¿niejsze daty w historii G³ogowa.

845 r. - G³ogów na mapie Europy Geografa Bawarskiego. (mapka z lewej)

970 - 980 (?) - Za panowania Mieszka I, w miejscu dzisiejszej kolegiaty zostaje wybudowany ma³y, drewniany lub wzniesiony z kamieni ko¶ció³ek. (z prawej mapka przedstawiaj±ca ziemie Polskie za panowania pierwszych Piastów)
1010 r. - Pierwsza wzmianka w kronice niemieckiego kronikarza Thietmara.
1017 r. - Wojska króla niemieckiego Henryka II pod G³ogowem.
1109 r. - Obrona G³ogowa przed cesarzem niemieckim Henrykiem V. Pe³na po¶wiêcenia obrona grodu przez G³ogowian i ich dzieci. Wojska niemieckie wycofuj± siê pokonane.

1138 r. - ¦mieræ Boles³awa Krzywoustego - pocz±tek rozbicia dzielnicowego. ¦l±sk wraz z G³ogowem przypada najstarszemu synowi W³adys³awowi. (mapka ziem polskich w okresie rozbicia dzielnicowego)
1157 r. - Spalenie grodu przez obroñców G³ogowa, aby nie wpad³ w rêce wojsk  Fryderyka Rudobrodego. Ulega równie¿ zniszczeniu pierwsza kolegiata. Szybko w tym samym miejscu zostaje wybudowany nowy ko¶ció³ z kamieni polnych i czerwonego ³upanego piaskowca w stylu romañskim.
1208 r. - Spotkanie  w G³ogowie ksi±¿±t Henryka Brodatego,  W³adys³awa Donica i W³adys³awa Laskonogiego.

1230 r. - Rozpoczêcie budowy ko¶cio³a ¶w. Miko³aja.

1247 r. - Przybycie Franciszkanów do G³ogowa.
1250 r. - Powstanie Ksiêstwa G³ogowskiego.

1253 r. - Lokacja G³ogowa na lewym brzegu Odry na prawie niemieckim.

1258 r. - Sprowadzenie Dominikanów do G³ogowa.

1262 r. - Po¶wiêcenie, trzeciej w kolejno¶ci kolegiaty, ca³kowicie murowanej za panowania Konrada I, z inicjatywy jego ma³¿onki - ksiê¿nej Salomei.

1413 - 1459 r. - Gruntowna przebudowa kolegiaty do stanu z dnia dzisiejszego.
1462 r. - Spotkanie w G³ogowie  króla czeskiego Jerzego i króla polskiego Kazimierza Jagielloñczyka.
1488 r. - Ekspedycja karna wojsk króla Macieja Korwina przeciw ksiêciu Janowi II ¯agañskiemu. P³on± przedmie¶cia G³ogowa, wypala siê równie¿ kolegiata, mury jednak ocala³y. Ostatni Ksi±¿e piastowski w G³ogowie Jan II zrzeka siê w³adzy.
1491-1498 r. - Rz±dy w G³ogowie Jana Olbrachta.

1493 r. - Koniec remontu kolegiaty po po¿arze i uroczyste po¶wiêcenie prezbiterium 28 kwietnia.
1499-1508 r. - Panowanie ksiêcia Zygmunta (pó¼niejszego króla polski).

1625 r. - Sprowadzenie Jezuitów do G³ogowa.
1630-1632 r. - Budowa przez cesarza austriackiego Ferdynanda II Twierdzy w G³ogowie . (Rozpoczyna siê okres stagnacji w rozwoju miasta).
1654 r. - Rozpoczêcie budowy kolegium jezuickiego.

1699 r. - Rozpoczêcie budowy ko¶cio³a Bo¿ego Cia³a.
1758 r. - Ostatni wielki po¿ar miasta.
1806 r. - G³ogów zostaje oblê¿ony przez wojska napoleoñskie i zostaje zdobyty.
1814 r. - Koniec okupacji Francuskiej.
1902 r. - Zniesienie Twierdzy w G³ogowie (usuniêcie fortyfikacji) - okres wzmo¿onego rozwoju urbanistycznego.
kwiecieñ 1930 r. - Powstanie w G³ogowie NSDAP.
1933 - 1945 r.  - Rz±dy nazistów w G³ogowie.

listopad 1938 r. - "Kryszta³owa noc" - pogromy g³ogowskich ¿ydów przez Niemców i spalenie wybudowanej w 1892 r. synagogi.
luty 1945 r. - Wojska Armii Czerwonej docieraj± do G³ogowa.
1 kwietnia 1945 r. - Kapitulacja "Festung Glogau" .
maj 1945 r. - Rz±dy w G³ogowie rozpoczynaj± komuni¶ci i ich Pe³nomocnik Rz±du na Obwód III W³adys³aw Marzec.
maj 1945 r. - Pierwsi osadnicy polscy.
maj 1945 r. - Pierwszy powojenny burmistrz G³ogowa - Eugeniusz Hoinka.
styczeñ 1947 r. - G³ogów siedzib± Starostwa Powiatowego.
1957 r. - Odkrycie w rejonie G³ogowa rud miedzi.
luty 1967 r. - Rozpoczêcie budowy osiedla "Matejki".
1973 r. - Huta Miedzi G³ogów I rozpoczyna wytop miedzi.
1975 r. - Rozpoczyna pracê Huta Miedzi G³ogów II.
maj 1975 r. - G³ogów zostaje przy³±czony administracyjnie do województwa legnickiego.
1975 r. - Rozpoczêcie budowy osiedla "Kopernik".

16 pa¼dziernika 1978 r. - Kardyna³ Karol Wojty³a zostaje Papie¿em i przybiera imiê Jana Paw³a II.

sierpieñ 1980 r. - Powstanie Solidarno¶ci. Powstaj± pierwsze niezale¿ne zwi±zki zawodowe w G³ogowie.

13 grudnia 1981 r. - I sekretarz PZPR, Wojciech Jaruzelski wprowadza stan wojenny na terenie ca³ego kraju. Krajem rz±dzi Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego (WRON). Zostaje wprowadzona godzina policyjna, zakaz zrzeszania siê, kontroluje siê ¿ycie prywatne i publiczne. Opozycja solidarno¶ciowa schodzi do podziemia. Masowe aresztowania, internowania, deportacje. ¯ycie opozycyjne przenosi siê do ko¶cio³ów, na plebanie do prywatnych mieszkañ.
1984 r. - Budowa osiedla "Piastów ¦l±skich".

1989 r. - Pierwsze wolne wybory w powojennym G³ogowie. Komuni¶ci oddaj± w³adzê. Pierwszym wolnym premierem zostaje Tadeusz Mazowiecki.
1989 r. - Pierwsze prace przy odbudowie kolegiaty.
styczeñ 1999r. - G³ogów po zmianach administracyjnych nale¿y do województwa dolno¶l±skiego i staje siê siedzib± powiatu.

1 maja 2004 r. - Wst±pienie Polski do Unii Europejskiej.

Historia

Zamek Ksi±¿±t G³ogowskich

G³ogów jest jednym z najstarszych miast Polski. Gród za³o¿ony zosta³ ju¿ w X wieku, przez s³owiañskie plemiê Dziadoszan. By³ po³o¿ony na prawy brzegu Odry i zbudowany by³ z kamieni, drewna i ziemi. Zosta³ on zdobyty przez Mieszka I, który stworzy³ nowy gród w okolicach obecnego Ostrowa Tumskiego.

Pierwsze wzmianki o G³ogowie pochodz± z 1010, z kroniki Thietmara, kiedy to najechali go Niemcy pod rz±dami cesarza Henryka II. Gród zosta³ ponownie oblê¿ony przez Niemców w 1017. Najs³ynniejsz± z walk o G³ogów jest obrona miasta w 1109 roku przed wojskami cesarza Henryka V (patrz: Obrona G³ogowa). W roku 1157 G³ogów zdobyty zosta³ przez Fryderyka I Barbarossê, który spali³ gród.

W roku 1180, pod rz±dami Konrada I G³ogowskiego, syna W³adys³awa Wygnañca, odbudowany G³ogów sta³ siê stolic± Ksiêstwa G³ogowskiego, za¶ w 1253 Konrad II kaza³ za³o¿yæ w miejscu istniej±cych na lewym brzegu rzeki osad miejscowo¶æ z prawem miejskim magdeburskim.

Stare Miasto

W XVI wieku wymar³a g³ogowska linia Piastów ¶l±skich, której ostatnim przedstawicielem by³ Jan II Szalony. W latach 1491-1506 rz±dzili tu Jagiellonowie, Jan Olbracht i Zygmunt Stary, pó¼niejsi królowie polscy. Pó¼niej za¶ miasto poddane zosta³o Habsburgom. W po³owie XVII wieku, w czasie wojny trzydziestoletniej, G³ogów zamieniony zosta³ w twierdzê. By³ oblegany i zdobywany przez wojska pruskie, francuskie, rosyjskie, szwedzkie i austriackie. Od roku 1740 podlega³ pruskim Hohenzollernom. W czasie wojen napoleoñskich kwaterowa³y tu polskie oddzia³y Henryka D±browskiego, odwiedzi³ go równie¿ trzykrotnie sam Napoleon. Umocnienia twierdzy zahamowa³y na wiele lat rozwój miasta.

Ruiny ko¶cio³a pw. ¶w. Miko³aja

W XIX wieku starano siê o zniesienie umocnieñ, lecz dopiero w 1873 uda³o siê przesun±æ ich granice na wschód, a w 1902 zosta³y one zniesione, co umo¿liwi³o normalny jego rozwój. W 1939 G³ogów liczy³ 33000 mieszkañców.

W 1945 miasto zosta³o ponownie zamienione w twierdzê przez w³adze hitlerowskie. G³ogów by³ przez 6 tygodni oblegany przez wojska radzieckie i zosta³ w 95 procentach zniszczony. W wyniku postanowieñ konferencji ja³tañskiej miasto zosta³o przy³±czone do Polski i w maju 1945 przybyli do G³ogowa pierwsi powojenni osadnicy, którzy zastali jedynie ruiny i zgliszcza. Odbudowa miasta nie zosta³a dokoñczona do tej pory. Gwa³townemu przeobra¿eniu i rozwojowi uleg³o dopiero po decyzji o budowie huty miedzi, zapocz±tkowanej w 1967 r. Huta jest wci±¿ najwiêkszym zak³adem przemys³owym miasta.

Od 1945 do 1950 G³ogów nale¿a³ do województwa wroc³awskiego, za¶ w 1950 w³±czony zosta³ do nowopowsta³ego województwa zielonogórskiego. Od 1975 do 1998 nale¿a³ do województwa legnickiego. Do województwa dolno¶l±skiego nale¿y od reformy administracyjnej w 1999.

¬ród³o: http://pl.wikipedia.org/wiki/ - odno¶niki nazw w opisie (kolor br±zowy) prowadz± do opisu szczegó³owego w Wikipedi

Ostatnia Aktualizacja 03 wrze¶nia 2006; 29,995 Ods³on